
Chúng tôi từng nghe một phụ huynh kể lại nỗi băn khoăn khá quen thuộc. Bà không dám cho con học lập trình sớm vì nghĩ con phải giỏi tiếng Anh trước. Con bà mới học lớp ba, vốn từ còn ít, nên bà lo con sẽ theo không nổi. Sau khi tìm hiểu, bà cho con thử một nền tảng lập trình kéo thả trực quan. Bé tiếp thu khá nhanh, và trong lúc thực hành còn tự nhớ thêm một số từ tiếng Anh cơ bản. Câu chuyện này không hiếm gặp. Nó cho thấy rào cản ngoại ngữ có thể nhỏ hơn bố mẹ tưởng.
Vì sao phụ huynh ngày càng muốn cho con học lập trình sớm?

Công nghệ hiện diện trong gần như mọi việc hằng ngày, từ học tập, giải trí đến mua sắm. Vì vậy, nhiều bố mẹ nghĩ con cần có nền tảng số từ nhỏ. Mục tiêu của đa số gia đình thường không phải biến con thành lập trình viên. Họ muốn con rèn tư duy logic, biết chia nhỏ một vấn đề lớn thành nhiều bước và kiên nhẫn tìm cách sửa khi chưa đúng.
Kỹ năng này có ích ngay trong trường học. Khi con biết sắp xếp các bước giải một bài toán, con cũng quen dần với cách suy nghĩ có cấu trúc. Một số giáo viên cho biết học sinh từng học lập trình cơ bản thường bình tĩnh hơn khi gặp bài toán nhiều bước.
Dù vậy, lo lắng về tiếng Anh vẫn là rào cản lớn nhất. Bố mẹ sợ con đọc không hiểu câu lệnh, hoặc sợ con mất tự tin ngay buổi đầu. Khi quan sát quá trình học với công cụ phù hợp, nhiều bố mẹ thấy mức độ khó thực tế thấp hơn dự đoán.
Ngoại ngữ thực sự đóng vai trò gì khi học lập trình?

Đúng là phần lớn ngôn ngữ lập trình dùng tiếng Anh. Nhưng điều đó không có nghĩa trẻ phải thành thạo ngoại ngữ rồi mới được bắt đầu. Các câu lệnh cơ bản thường chỉ gồm vài từ quen thuộc như “start”, “repeat”, “if” hay “then”. Khi thao tác lặp lại nhiều lần, con sẽ nhớ chúng theo ngữ cảnh, giống cách con nhớ tên các con vật khi chơi xếp hình.
Nhiều nền tảng dành cho trẻ em hiện nay được thiết kế dưới dạng khối lệnh kéo thả có màu sắc và hình ảnh rõ ràng. Con không phải đọc đoạn văn bản dài, chỉ cần nhận ra khối lệnh, hiểu hình dạng và kéo đúng vị trí. Nếu bố mẹ muốn tìm hiểu các ngôn ngữ phù hợp với từng độ tuổi, có thể đọc bài top 8 ngôn ngữ lập trình cho trẻ em phát triển tư duy logic để so sánh mức độ đọc hiểu mà mỗi lựa chọn đòi hỏi.
Trong các buổi học thử, chúng tôi nhận thấy trẻ thường không ngại tiếng Anh khi nó gắn với việc con đang làm, chẳng hạn làm nhân vật nhảy lên hoặc làm đèn nháy. Nhờ vậy, từ vựng được nhớ lâu hơn so với việc học thuộc danh sách từ rời rạc.
Nên sắp xếp lộ trình học song song như thế nào?

Nhiều gia đình thấy cách làm hiệu quả là bắt đầu bằng lập trình trực quan, rồi duy trì tiếng Anh theo chương trình phù hợp lứa tuổi. Hai việc này không nhất thiết học cùng một giờ, cũng không cần ép con học nhiều cùng lúc. Chỉ cần đều đặn vài buổi mỗi tuần là con có thể quen dần.
Lộ trình có thể chia thành vài giai đoạn đơn giản. Giai đoạn đầu, con làm quen với khối lệnh và các khái niệm như lặp, rẽ nhánh. Giai đoạn tiếp theo, con thực hiện dự án nhỏ như trò chơi đơn giản. Khi đã quen tư duy lập trình và vốn tiếng Anh được tích lũy tự nhiên, việc chuyển sang ngôn ngữ dạng văn bản sẽ bớt xa lạ hơn.
Khi chọn công cụ, bố mẹ nên ưu tiên phần mềm có hướng dẫn rõ ràng và phản hồi tức thì. Bạn có thể tham khảo top 10 phần mềm lập trình cho trẻ em để so sánh các lựa chọn theo độ tuổi và mục tiêu học.
Với gia đình muốn con vừa học lập trình vừa quan sát kết quả trên mô hình thực, hướng robot cũng đáng cân nhắc. Trẻ thấy ngay lệnh mình viết tác động thế nào lên robot, nên việc học thường sinh động hơn. Bạn có thể tìm hiểu về lập trình E-Robot Coding để xem hình thức này có hợp với con không.
Từ góc nhìn làm website, chúng tôi cũng thường gặp các trung tâm giáo dục công nghệ cho trẻ em cần một trang giới thiệu chương trình, lộ trình và lịch học rõ ràng để phụ huynh yên tâm. Nếu bạn đang chuẩn bị kênh này, có thể tham khảo dịch vụ thiết kế website tại mona.media để xây dựng trang giới thiệu khóa học bài bản.
Kết luận

Bố mẹ không nhất thiết phải đợi con giỏi tiếng Anh mới cho học lập trình. Với công cụ trực quan phù hợp độ tuổi, tiếng Anh sẽ đi cùng quá trình học và dần được củng cố qua thực hành. Điều cần làm là chọn lộ trình phù hợp, giữ nhịp học đều và quan sát phản ứng của con để điều chỉnh kịp thời.
